Ik wil je heel graag meenemen in de verschillende lagen van het systemische werk. Vaak wordt gedacht dat er alleen opstellingen mogelijk zijn vanuit het familiesysteem maar het systemische werk is zoveel groter dan je zou denken. Hopelijk is onderstaande verhaal inspiratie voor je, maakt het je duidelijk op welke laag er wat speelt, en maakt het je nieuwsgierig naar de oorsprong van jouw thema.
Het systemisch werk leert ons we dat we nooit alleen onszelf zijn... en dat begint dichterbij dan je zou denken. Vóór we uitzoomen naar familie, naar vorige levens of naar het collectieve veld, is er een laag die zich afspeelt in het hier en nu, binnen de grenzen van je eigen lijf en psyche: jouw eigen innerlijke systeem. Pas daarna volgen de wijdere lagen: de voorouderlijke lijn, de karmische lijn en het kosmische stuk. Vier verschillende soorten herinnering, vier verschillende bronnen en het onderscheiden ervan bepaalt vaak wat jij nodig hebt om tot rust te komen.
Voordat we naar buiten kijken is er een systeem dat zich volledig binnen in één mens afspeelt. Jij bent, in deze manier van kijken, geen op zichzelf staande persoon maar een innerlijk landschap van delen: een innerlijk kind dat ooit iets meemaakte en is blijven staan op dat moment, het speelse kind dat geen ruimte kreeg om écht te zijn wie die is, een beschermer die een grens optrok, een orgaan dat een gevoel vasthoudt omdat er geen woorden voor waren, een deel dat nog steeds hoopt op iets dat nooit kwam.
In opstellingswerk kun je dit zichtbaar maken door delen van jezelf op te stellen: het gekwetse kind van vijf jaar oud, het speelse kind of de lever, het hart, de plek in de buik die zich al jaren "op slot" voelt. Wat er dan verschijnt, is vaak verrassend direct; een orgaan "vertelt" iets waar het bewuste verstand geen toegang toe had, een innerlijk kind toont een moment van eenzaamheid dat decennia onopgemerkt bleef.
Dit is de laag die het dichtst bij het lichaam en het nu ligt. Ze vraagt geen archeologie in de familiegeschiedenis, geen reis naar een vorig leven ...alleen aandacht in het hier voor dat wat al aanwezig is maar nooit gezien werd. Franz Ruppert bouwde hier een groot deel van zijn werk op: hij liet zien dat trauma het psychisch systeem letterlijk splitst in delen; een gezond deel, een traumadeel en een overlevingsdeel. De helingsprocessen beginnen bij het herkennen van die delen als delen van jezelf en niet om ze te zien als vreemde indringers die je bewust nóg meer pijn en schade willen aanrichten.
Een voorbeeld: Iemand voelt al jaren een onverklaarbare spanning in de keel bij elk gesprek waarin ze voor zichzelf zou moeten opkomen. In een opstelling wordt niet naar de familie gekeken, maar naar "de keel" zelf als representant. Wat verschijnt is een kind van zes dat telkens werd weggestuurd wanneer ze huilde ....en de keel bleek al die tijd dat kind te bewaken, uit angst dat spreken weer tot afwijzing zou leiden.
Het kenmerk van deze laag: ze speelt zich af binnen de grenzen van dit ene leven en dit ene lijf; er hoeft geen ander mens, generatie of tijdperk bij gehaald te worden om het te verklaren. Het is dichtbij, direct, en vaak het eerste waar een opstelling je naartoe leidt, ook al ging de vraag over iets dat veel groter leek.
Waar het innerlijke systeem zich afspeelt binnen één mens, gaat de voorouderlijke lijn over wat via anderen is meegekomen; de gebeurtenissen, patronen en overlevingsstrategieën van ouders, grootouders en zelfs nog verder terug, die zich niet in woorden maar in gevoel, gedrag en lichaam hebben voortgeplant.
Een familiesysteem streeft naar een onzichtbare balans in Binding, Ordening en Balans in geven en nemen. Wie wordt uitgesloten blijft desondanks bij het systeem horen. En wat niet gezien mag worden, zoekt een andere weg om gezien te worden: het verschijnt in een volgende generatie, als een gevoel dat niet bij die persoon lijkt te horen. Deze systemische wetmatigheden blijven fascinerend want het patroon of de dynamiek die er is blijft zich net zolang herhalen tot er iemand is die opstaat en dit patroon aankijkt omdat het niet meer dient.
Een voorbeeld: Een jongeman is iedere nacht van 12 tot 2 alert, heeft moeite met in slaap komen en ook met het slapen zelf. Zijn grootvader heeft in de tijd van de oorlog "de wacht" moeten houden, altijd alert blijven.... en toch heeft het lot toegslagen wat onontkomelijk was maar wat wel het trauma heeft vastgezet in het lijf van de grootvader. Het was een gebeurtenis die nooit werd genoemd maar wat wel zichtbaar werd tijdens de opstelling van de jongeman. De alerthied was niet hem zelf ; deze was van generatie op generatie meegereisd, wachtend op een moment om gezien te worden.
Het kenmerk van deze laag: er is, soms na zoeken, een concreet mens of een concrete gebeurtenis binnen de bloedlijn aan te wijzen. Het voelt specifiek, lichamelijk, en vaak precies passend bij een familiepatroon.
Dan is er een laag die niet van je familie is, en ook niet ontstaat binnen dit ene leven en dat is de karmische lijn. Hier gaat het daadwerkelijk over jóu niet als lichaam en psyche van dit leven, maar als ziel. Er is iets dat je meeneemt van eerdere levens : een onvoltooide beweging, een oude wond, een belofte of een verlies, dat zich in dít leven opnieuw aandient om verder doorleefd te worden.
Het is geen vaag "gevoel van vroeger", maar als iets concreets en tastbaars: onverwerkt trauma uit vorige levens dat zich vandaag toont als fysieke klachten, blokkades of terugkerende levenspatronen vaak op plekken waar reguliere verklaringen tekortschieten. Het lichaam van nu iets kan vasthouden dat oorspronkelijk niet van dít leven is: een litteken zonder ongeval, een angst zonder aanwijsbare oorzaak, een fysieke klacht die precies daar zit waar in een vorig leven een verwonding of een verlies plaatsvond. De impact is dan niet symbolisch, maar letterlijk lichamelijk voelbaar in het nu... net alsof het lijf iets is blijven dragen over de grens van een levenseinde heen.
Dat is meteen ook wat karma onderscheidt van "gewoon" een oud verhaal: het is geen herinnering die je ophaalt, maar een lading die actief meebeweegt in je huidige leven, in je keuzes, je angsten, je verlangens maar tot de onvoltooide beweging alsnog wordt afgerond. Niet als straf, hoewel het vaak zo wordt ervaren, maar eerder als een soort gravitatie: een cirkel die pas sluit wanneer hij wordt herkend.
Dit verklaart ook waarom bepaalde thema's zich zo hardnekkig herhalen, ondanks jarenlange systemische of psychologische inzet: als de bron in een vorig leven ligt, blijft een puur op dit leven of deze familie gerichte interventie soms zonder blijvend effect. Niet omdat het werk niet klopt, maar omdat het op de verkeerde laag wordt uitgevoerd.
Een voorbeeld: geregeld heb ik in sessies meegemaakt het thema van de vrouwenverkettering en hoe deze vrouwen nu bijna niet op durven te staan met hun gaves en talenten. Vrouwen die in vorige levens onterecht het leven werd afgenomen omdat hun wijsheid te groot zou zijn, heling konden toepassen en de mysteries van het leven begrepen. Zij zijn in dat leven vaak op brute wijze aan het einde gekomen terwijl hun ziel verder kon. Wanneer dat gevoeld kan worden en dat er een innerlijk weten komt dat dat leven destijds geofferd is en dat hun ziel niet is afgenomen dan komt er een bijna magische kracht in deze vrouwen naar boven. Als een soort herkenning... van "ja het klopt... mijn lichaam en mijn leven is destijds mij afgenomen... maar ik leef NU...."
Het kenmerk van deze laag: het voelt persoonlijk op een diepe zielslaag, zacht en tegelijkertijd ook heel pijnlijk maar vaak vanuit een innerlijk weten dat dit "erbij " hoorde... Het is "al eerder is meegemaakt" ...en je voelt zelf ook dat het niet zich afspeelt in jouw voorouderlijke lijn want die zou het mogelijk nog kunnen verklaren. Vaak na afloop van deze sessies is er het gevoel van "ja... dit klopt.... dit is wat ik altijd al gevoeld heb"... een gevoel van korte verwarring en tegelijkertijd ook weer een bevestiging wat versterkt werkt voor het innerlijk weten. De ziel wordt "even" herinnert aan een van de vorige levens zodat wanneer er bewustzijn op zit, en de beweging ook hier afgemaakt kan worden dan kan de ziel weer verder bewegen
De vierde laag is de moeilijkst grijpbare, en misschien wel de meest betoverende. Dit is niet van jou; niet je lichaam, niet je ziel, niet je familie. Het is een verbinding met iets dat groter is dan een individueel leven: een collectief veld, een universeel thema, een resonantie met iets van het geheel dat zich, om welke reden dan ook, via jou laat voelen.
In een opstelling wordt soms iets zichtbaar wordt dat geen enkele relatie heeft tot de familie of het levensverhaal én toch onmiskenbaar aanwezig en waarachtig aanvoelt. Alsof de mens die opgesteld wordt, tijdelijk een instrument is waardoor iets groters spreekt. Het bewegen vanuit dimensies en daar waar geen fysieke materie is. Alleen energie, frequentie...
Dit is de laag waar het rationele denken het laat afweten en dat is precies waarom ze zo waardevol is. Ze herinnert eraan dat een mensenleven niet volledig te herleiden is tot lichaam, familie of zelfs voorgaande levens. Het is groter dan dit allemaal bij elkaar want het is het mysterie van het leven zelf, een bron of een ingang waar je mee resoneert. Dit is groter is dan wat we kunnen verklaren met ons brein. Meedurven bewegen in het moment en al wat zich aandient, waarnemen vanuit het lichaam zelf die vervolgens de trilling aanvoelt en dit kan vertalen. Vaak merk je dan dat de woordenschat die we hebben bij lange na niet toereikend is om dit te kunnen omschrijven.
Ik ga hier geen voorbeelden bij noemen juist ook om bovengenoemde reden.... het woord is niet voldoende om dit te kunnen vertalen nu nog door mij. Het zijn krachten die gevoeld worden, waarvan de diepte verder ligt dan het eigen lichaam. Tijdens deze sessies die ik heb begeleidt blijft er iets heel moois en waarachtigs bestaan...een diepgang om verder over te filosoferen met elkaar.. over de betekenis en alles wat gevoeld en waargenomen is. dit is de magie van het leven die tevoorschijn komt.
Een gevoel van diffuus, tijdloos en door dimensies heen bewegen zonder vaste materie
Je zou kunnen denken: wat maakt het uit, het voelt toch allemaal even echt? En dat is waar maar het onderscheid bepaalt wát er nodig is om tot rust te komen.
Een innerlijk-systeemthema vraagt om erkenning van het eigen, verstilde deel
Een voorouderlijk thema vraagt om binding, orderning en balans.
Een karmisch thema vraagt om doorleven en voltooien; niet het verleden herstellen, maar de cirkel zelf sluiten, vaak door het vorige-levenmoment eindelijk bewust te doorvoelen in plaats van het onbewust te herhalen.
Een kosmisch stuk vraagt vaak om niets anders dan het mogen dragen...er is geen "oplossing", alleen het besef dat je, voor een moment, méér bent dan jezelf, en dat dat oké is.
Wanneer je deze lagen door elkaar behandelt; bijvoorbeeld een karmisch thema probeert op te lossen als was het een innerlijk-kindwond, of een kosmisch gevoel als een familiepatroon dan blijft de onrust vaak hangen, simpelweg omdat de interventie niet past bij de laag waar het gevoel werkelijk vandaan komt.
Dus misschien herken je het wel voor jezelf; jouw eigen innerlijke systeem gaat over jou en jouw leven , De voorouderlijke lijn gaat verder de geschiedenis in en herhaalt een patroon wat bij jouw voorouders niet heeft kunnen afronden. De karmische lijn is een litteken dat je meebracht van een andere plek en tijd en gaat vaak ook over een onafgemaakte beweging in jouw zielenleven en dan de kosmische lijn gaat over het grote ondefinieerbare van het leven zelf.
Vier verschillende soorten herinnering, vier verschillende soorten thuiskomst. En misschien is dat wel de kern van dit werk: niet alles wat we voelen hoeft verklaard te worden om erkend te mogen worden. Soms is het genoeg om te weten uit welke laag een gevoel komt, om het eindelijk met rust en met eerbied zijn plek te kunnen geven.
Liefs Daina